7 Relativistische objecten

In het heelal worden door natuurlijke processen extreme fysische ``experimenten'' uitgevoerd waar men in aardse laboratoria in de verste verte niet aan toe komt. Een van de belangrijkste voorbeelden van dit soort experimenten is de vorming van compacte objecten, hemellichamen die onder invloed van hun eigen zwaartekracht zijn ineengestort tot extreme dichtheid: neutronensterren en zwarte gaten. De processen aan het eind van het leven van een ster die leiden tot de vorming van compacte objecten van stellaire massa komen verder aan de orde in het college Sterrenkunde Ib. We bekijken hier enige van de eigenschappen van deze objecten.

Figuur 58: Massa-straal diagram.

Een maat voor de compactheid van een hemellichaam (en elk ander voorwerp) is zijn plaats in het massa-straal diagram. Fig. 58 toont zo'n diagram. Linksboven bevinden zich de meest compacte objecten (die met grote massa bij kleine straal): de zwarte gaten. Neutronensterren bevinden zich ter hoogte van de sterren, net iets rechts van de zwarte-gaten lijn. Merk op hoe het gebied van de ``gewone'' (uit atomen samengestelde) voorwerpen voor grotere massa de zwarte-gaten lijn steeds dichter nadert.

Opgave. Trek een lijn van constante dichtheid in dit diagram die door het punt ``people'' gaat.


[INDEX]