2.1.1 Meteorieten

Figuur 5: Meteoriet

Op het aardoppervlak zelf krijgen we soms al de kans om voorwerpen uit het heelal te bestuderen. Meteorieten zijn, meestal steen- of ijzerachtige, brokstukken en gruis die uit de interplanetaire ruimte op aarde neervallen. Het lichtverschijnsel (``vallende ster'') dat je ziet als een meteoriet de atmosfeer binnendringt heet een meteoor. Meteoorzwermen, perioden van verhoogde meteooraktiviteit, treden jaarlijks op vaste data op als de aarde in zijn baan door een gebied gaat met een hogere dichtheid van zulk interplanetair gruis (vaak afkomstig van een komeet). De meeste meteorieten zijn zo klein (een paar milligram) dat ze al verbrand zijn voor ze het aardoppervlak bereiken, maar sommige slaan een grote krater.


Figuur 6: Links: een meteorenregen (Leoniden). Rechts: Meteoor (Perseide).

Film: Inslag van een meteoriet

Heel zelden gaat het om een levensbedreigende inslag (bijvoorbeeld de inslag bij Yucatan aan het einde van het Krijt, 65 miljoen jaar geleden, die waarschijnlijk een einde maakte aan het tijdperk van de dinosauriŰrs). In dat soort gevallen gaat het om inslag van een kleine ($\sim$10 km) planeto´de of een komeet. De meeste meteorieten zijn waarschijnlijk ontstaan door onderlinge botsingen van planeto´den, en door het uiteenvallen van kometen, maar sommige bestaan uit gesteente dat door een meteorietinslag van de maan of Mars losgemaakt moet zijn. Sommige, zeldzame, meteorieten bevatten veel koolstof, en zelfs vrij ingewikkelde organische stoffen zoals aminozuren (de bouwstenen van eiwitten). In augustus 1996 claimden McKay, Gibson en anderen in een in het Antarctische ijs gevonden meteoriet afkomstig van Mars aanwijzingen te hebben gevonden voor fossiele resten van bacterieel leven. Andere meteoriet-experts betwijfelen dit echter.



Figuur 7: Barringer crater (meteorietkrater)