6 Dubbelsterren en planetenstelsels

Meer dan de helft van alle sterren blijkt bij nadere beschouwing dubbel, of zelfs meervoudig, te zijn: het gaat om twee of meer sterren die om elkaar heen wentelen. De studie van de baanbeweging van sterren in dubbele en meervoudige stelsels is van groot belang, omdat hierdoor met toepassing van welbekende resultaten uit de mechanica fundamentele eigenschappen van sterren (met name massa's) rechtstreeks bepaald kunnen worden. Zelfs kan, in relativistische dubbelstersystemen, de juistheid van de algemene relativiteitstheorie tot op grote nauwkeurigheid worden getest, en kunnen in dat soort systemen, indirect, exotische verschijnselen als bijvoorbeeld gravitatiestraling worden waargenomen (zie 7).


Figuur 45: Visuele dubbelster.

Sommige dubbelsterren zijn aan de hemel met een telescoop waarneembaar als twee sterren die langzaam om elkaar heen bewegen (de visuele dubbelsterren). Voor de meeste dubbelsterren geldt echter, dat ze niet te ``scheiden'' zijn. Zij verraden het feit dat ze dubbel zijn door periodieke veranderingen in lichtsterkte veroorzaakt door onderlinge bedekkingen (eclipsen), of door snelheidsvariaties. Veranderingen in snelheid van de twee sterren in een dubbelster worden gemeten met spectroscopische methoden. Zulke dubbelsterren heten daarom spectroscopische dubbelsterren.


[INDEX]