2.3.1 Kometen

Figuur 15: Komeet

Kometen [zie http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/comet.html ] zijn hemelichamen die voor een groot deel uit bevroren water en gassen bestaan, gemengd met stof; het zijn ``vuile sneeuwballen'' met afmetingen van zo'n 10 km. De meeste kometen bevinden zich, onopvallend, ver van de zon; als door een baanverstoring een komeet het binnenste zonnestelsel induikt vormt zich onder invloed van zonnestraling en zonnewind (zie hieronder) de bekende staart door verdamping van het vuile ijs. De staart wijst altijd ongeveer van de zon af. Hij sleept dus niet achter de komeet aan: als de komeet zich weer van de zon verwijdert dat steekt de staart vooruit (Fig. 16). Uit de banen van kometen door de binnendelen van het zonnestelsel valt op te maken dat er zich een groot aantal moeten bevinden in de Kuiper gordel, het gebied van de ijsdwergen tussen de 30 en 100 AE van de zon. Er is wellicht niet veel verschil tussen komeetkernen en ijsdwergen, al zijn de ijsdwergen die in de Kuiper gordel zelf zijn gevonden wel veel groter dan de kometen die af en toe vanuit de Kuiper belt door het binnenste zonnestelsel trekken. Enorme aantallen kometen moeten zich verder bevinden in de zogenaamde Oort wolk, rondom het zonnestelsel. Ook dit is weer opgemaakt uit de studie van komeetbanen door het binnenste zonnestelsel. De Oort wolk is niet direct waargenomen maar het bestaan ervan lijkt wel zeker. Hij strekt zich uit van zo'n 3000 tot 100 000 AE van de zon, en moet, met 1012 - 13 kometen, ongeveer 100 maal de massa van de aarde bevatten. De omvang van de wolk is zo groot, dat als naburige sterren (de dichtstbijzijnde, Proxima Centauri, staat op 275 000 AE) ook kometenwolken hebben deze bijna in de ``onze'' moeten overlopen. Het zijn waarschijnlijk de verstoringen door de zwaartekracht van nabije sterren en gaswolken die ervoor zorgen dat kometen uit de Oort cloud richting zon worden gestuurd.

\begin{figure}\centerline{\psfig{figure=stia_komeet.postscript,height=5cm}}\end{figure}
Figuur 16: Baan van een komeet door het binnenste zonnestelsel. De staart wijst altijd van de zon af.


[INDEX]